Er gaat gesnoeid worden. En flink ook. De regering Rutte bezuinigt 200 miljoen op de Publieke Omroep in de komende vier jaar. Dat betekent dat omroepen moeten gaan fuseren. De oude verzuilde omroepen ontkomen niet aan samenwerking. Na 60 jaar televisie gaat het traditionele omroepbestel op de schop. Is de verzuiling in omroepland voorbij? Onder anderen Coen Abbenhuis (directeur NCRV), Arjan Lock (directeur EO) en Koen Becking (voorzitter KRO) praten over de toekomst van de levensbeschouwelijke omroepen.
De zogeheten 242 omroepen hebben een unieke positie in omroepland. Ze zijn speciaal opgericht voor de religieuze minderheden en zijn het voorbeeld van de pluriformiteit van de omroepen. Maar ze worden bedreigd in hun voortbestaan. Er gaat flink gesnoeid worden, ze zullen hun zelfstandigheid verliezen en op last van de minister zullen er meer levensbeschouwelijke programma\'s gemaakt moeten gaan worden. Programmamakers zoals Gerrit Bril (ZvK), Job de Haan (IKON) en directeuren van onder andere de OHM, HUMAN en BOS praten over de toekomst van de 242 omroepen.
Het Nederlandse straatbeeld is ingrijpend veranderd de afgelopen zestig jaar. Had ieder dorp vroeger een kroeg en een kerk en misschien hier en daar een synagoge, sinds de jaren zestig zijn daar op zijn minst een tempel en een moskee bijgekomen. Nieuwe Nederlanders hadden nieuwe geloven bij zich. Het laat de omroepen niet onberoerd: daar richt men zich van lieverlede niet alleen meer op de eigen achterban, nee, steeds vaker komt ook \'de ander\' in beeld. Alle omroepen focussen ieder op hun eigen manier op de religieuze diversiteit binnen Nederland. Onder anderen Willemijn Maas (directeur AVRO) en Esmaa Alariachi (programmamaker NTR) praten over de pluriformiteit op de Nederlandse tv.
De secularisering in Nederland zet hard door. Tegelijk neemt de belangstelling voor levensbeschouwing juist toe. Neem het Boeddhisme. Veel mensen voelen zich aangetrokken tot yoga of meditatie en de Dalai Lama is een alom gerespecteerd man. Als de geestelijk leider in 2009 naar Nederland komt, heeft de Boeddhistische Omroep Stichting als enige omroep toestemming gekregen zijn lezing live te streamen en een dag later op tv uit te zenden. In deze aflevering praat onder andere oud-politica Erica Terpstra over haar ontmoeting met de Dalai Lama en Ramon Roelofs, alias Charly Lownoise, over zijn bekering tot het boeddhisme.
Het wegvallen van de zuilen en het opheffen van de traditionele structuren van de religieuze instellingen betekent allerminst dat het geloof uit het leven van mensen verdwijnt. Veel mensen zijn op zoek naar \'iets\'. De levensbeschouwelijke omroepen beseffen terdege dat de traditionele wijze van religie aan populariteit mag hebben ingeboet, de vraag naar zingeving is er niet minder om. Onder andere Jacobine Geel (NCRV) en Hella van der Wijst (KRO) praten over programma\'s die gaan over dat gevoel, dat er \'iets\' is.
Waarom? Het is een vraag die in de jaren zestig steeds vaker gesteld wordt. Er wordt massaal gemorreld aan het gezag, of dat nu van de ouders, de school, of de kerk is. Er ontstaan ontelbare debatten over religie, over het hoe en waarom. De gevolgen zijn onvermijdelijk: de nieuwe generaties volgen niet meer vanzelfsprekend de gebaande paden. Wie vragen stelt, dwingt het gezag om na te denken. Dit heeft geleid tot een ongekende openheid in de kerk, maar ook bij de omroepen en de gezinnen thuis. Onder anderen oud-premier Ruud Lubbers (CDA) praat over deze cultuuromslag in Nederland.
In heel Europa komt de jeugd in opstand tegen de gevestigde orde. Ook in Nederland. De traditionele zuilen worden aangevallen. Het instituut van de kerk moet het ontgelden. Bij de V.P.R.O. leidt dit er toe dat men de oorspronkelijke geloofsgerichte instelling loslaat. De vrijzinnig protestanten nemen afstand van de dominee en de naam verandert in de VPRO, zonder puntjes. Onder andere Lennart van der Meulen (directeur VPRO) en Frank Wiering (programmamaker VPRO) kijken terug op deze omslag.
Dankzij de televisie raken Nederlanders als vanzelf vertrouwd met de wereld van de andere zuilen. Bovendien worden binnen de eigen kring fundamentele vragen gesteld. Het is het begin van het einde, of in ieder geval van een gestaag proces van afbrokkeling: het blijkt steeds minder vanzelfsprekend dat iemand religieus is. Als er in het VARA-programma "Zo is het toevallig ook nog eens keer" de spot wordt gedreven met religie in het fragment Beeldreligie, worden er nog wel vragen over gesteld in de Tweede Kamer, maar grappen over het geloof worden steeds normaler. In de laatste tien jaar is er steeds meer discussie over de vrijheid van meningsuiting versus de vrijheid van godsdienst. Onder andere Esmaa Alariachi (programmamaker NTR) praat in deze aflevering over haar discussie met Hans Teeuwen in het programma Bimbo's en Boerka's, een discussie die werd verkozen tot fragment van het jaar 2007.
Bij de grote levensbeschouwelijke omroepen komen er in de jaren '60 steeds meer programma's die niet meer direct gelinkt zijn aan religie. Er komt meer ruimte voor amusement, sport en cultuur. Tegelijk zijn er ook mensen die zich schrap zetten tegen de voortschrijdende veranderingen. Conservatieve protestantse groeperingen verzetten zich heftig tegen de modernisering binnen de eigen kring. Dit resulteert uiteindelijk in de oprichting van de Evangelische Omroep (EO). In deze aflevering blikken onder andere Henk Hagoort (oud-directeur EO) en Jan van den Bosch (oud-presentator EO) terug op de ontstaansgeschiedenis en begintijd van de EO.
Het rommelt in de Rooms Katholieke Kerk aan het begin van de jaren zestig. De roep om hervormingen is niet meer te negeren en leidt tot het besluit om een grote kerkvergadering te houden. Op 11 oktober 1962 opent paus Johannes XXIII het Tweede Vaticaans Oecumenisch Concilie. In Nederland is er de opkomst van de televisiebisschop: monseigneur Bekkers. Door zijn columns in het KRO-programma Brandpunt werd hij een van de eerste katholieken die in heel Nederland, zowel bij katholieken als protestanten, gekend en geliefd werden. Antoine Bodar (RKK) en Aad van den Heuvel (KRO) vertellen over deze periode.
Televisie blijkt al gauw een blijvertje, het medium is niet meer weg te denken. Dan komt er - naast de kerkdiensten - ruimte voor andere programma's. De omroepen richten het vizier op de jeugd. En moesten kinderen vroeger vooral luisteren naar de ouders, nu mogen ze zelf vragen stellen. De eerste religieuze kindertelevisieprogramma's verschijnen. In deze aflevering onder andere acteur Aart Staartjes over Woord voor Woord.
In de pioniersjaren van televisie gaat het maar over één ding: de kerkdienst. Mensen die niet naar de kerk kunnen, krijgen zo alsnog de mogelijkheid om 'naar de kerk' te gaan. Gerrit Bril (ZVK) spreekt over de eerste kerkdiensten. De registraties zijn echter zo eentonig, dat van lieverlee de behoefte ontstaat aan meer afwisseling. Onder andere Klaas Drupsteen (NCRV) praat over de religieuze programma's die de kerkdiensten gaan vervangen.
In de eerste jaren van televisie werd de programmering afgesloten met een dagsluiting. Iedere zuil zijn eigen afsluiting. Theoloog Yko van der Goot (NCRV) blikt terug op deze dagsluitingen. Hoewel de dagsluitingen in de oude vorm niet meer bestaan, zijn er nog wel overdenkingen over de nacht, voor een moment van bezinning voor het slapen gaan. Annemiek Schrijver (IKON) praat over het programma De Nachtzoen, de moderne dagsluiting.
In deze eerste aflevering aandacht voor de totstandkoming van de Nederlandse tv.